De Maleisische premier Mahathir Mohamad pakte eind september, tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, met een nieuwe woordspeling uit. Volgens hem komt de nadruk die de rijke landen leggen op de liberalisering van de wereldhandel neer op een poging “to level the killing field”. De industrielanden staan erop dat buitenlandse ondernemingen overal gelijk worden behandeld, al weten ze dat kleinere economieën van arme landen daardoor onherroepelijk kopje onder gaan. Veel ontwikkelingslanden volgen Mahathir in deze redenering.

De Maleisische regering geeft toe dat het afbouwen van internationale handelsbeperkingen de welvaart verhoogt. Maar met de Aziatische crisis ging ook de Maleisische economie lelijk onderuit. Westerse experts wijten dit vooral aan een gebrekkige financiële infrastructuur in de getroffen landen, maar Maleisische experts verwijzen naar de rol van de internationale speculanten, die de voorbije decennia door de mondialisering vrij spel hebben gekregen. Ook de toenemende concurrentie tussen multinationals en plaatselijke ondernemingen in de verste uithoeken van de aarde, moet volgens hen slecht aflopen. “Uiteindelijk zal die ongeremde liberalisering sommige markten helemaal vernietigen en op die manier de wereldhandel doen inkrimpen”, voorspelde Mahathir. “De vrijhandel zal de wereld armer maken.”

De belangrijkste oorzaak van deze noodlottige ontwikkeling? “De mondialisering wordt misbruikt door de grote economieën om hun voorsprong nog uit te bouwen”, aldus de Indonesische Buitenlandminister Ali Alatas. “Ons probleem is niet dat we niet weten wat er fout loopt en hoe dat te verhelpen, maar wel dat we die kennis niet gebruiken.”